امروز 1396/01/10 ساعت 05:18

تنها 20 درصد از ساختمانهای کشور بیمه هستند

به گزارش «صما» اگرچه در سال‌های اخیر از حجم بافت‌های فرسوده در شهرها کاسته شده است؛ اما به‌رغم این نوسازی‌ها، میزان حوادث منجر به نابودی ساختمان‌های ساخته‌شده طی ۱۵ سال اخیر چهار برابر افزایش‌یافته است. این موضوع نشان می‌دهد که انبوه‌سازی‌های گسترده به‌رغم ظاهر فریبنده از کمترین ایمنی و اعتبار قابل اتکایی برخوردار نیستند، چنانکه از ابتدای دهه ۸۰ تاکنون، تنها قریب به ۲۲ هزار مورد آتش‌سوزی در این واحدهای مسکونی تازه‌ساخت رخ‌داده است.

غیر از این، فروریختگی‌های ناشی از فونداسیون‌های ضعیف، سیل‌زدگی‌های ناشی از نقض حریم گسل‌ها و گدارها، ویرانی‌های ناشی از استقامت متزلزل در برابر زلزله و فرسودگی‌های زودهنگام ناشی از کاربرد مصالح نامرغوب، از دیگر مصیبت‌هایی است که ساختمان‌های تازه‌ساز و نوساز شده در سال‌های اخیر، سرمایه و جان بسیاری را بر باد داده‌اند.

در خصوص بافت ضعیف مسکن شهری و روستایی لازم است به دو نکته مهم توجه شود: قدمت بنا، کیفیت و مقاومت اسکلت ساختمان. تجربه زلزله‌های فاجعه‌بار در کشور در شهرهایی مانند بم و زلزله‌خیز بودن بسیاری از نقاط کشور و همچنین اهمیت امنیت جانی هم‌وطنان در خصوص برخورداری از مسکن مقاوم، لزوم ایجاد واحدهای مسکونی مقاوم و مستحکم را ایجاب می‌کند. ازاین‌رو تقاضایی پنهان در بازار مسکن از جهت نوسازی و مقاوم‌سازی واحدهای مسکونی وجود دارد که آن‌ها نیز باید در کل تقاضای بازار مسکن لحاظ شود.

ضررهای بسازوبفروشی یا همان انبوه‌سازی غیرتخصصی

در اغلب پروژه‌های ساختمانی که با عنوان «انبوه‌سازی غیرتخصصی» صورت می‌گیرد، به‌رغم تأکیدات مصرح در رعایت مقررات ملی ساختمان، کمترین نظارتی انجام نمی‌شود. بر اساس همین ضوابط، ناظرانی از آتش‌نشانی، خدمات‌رسانی آب و برق، تأسیسات و مهندسان ناظر و ایمنی ساختمان، باید بر انجام پروژه‌ها نظارت تام داشته باشند، اما در بسیاری موارد واحدهای مسکونی ساخته‌شده‌اند که برای نمونه، لوله‌های دودکش در آن‌ها غیراستاندارد تعبیه‌شده‌اند. این مورد را در شهرک‌های حاشیه تهران به‌وفور می‌توان دید و بدتر آنکه در مواردی این لوله‌ها نه از سقف خانه که از دیوار جنبی به خارج هدایت‌شده‌اند. حال اگر در جوار ساختمان مورداشاره، بنای جدیدی احداث شود، غیر از منازعات مرسوم، خطرات گازگرفتگی غیرقابل‌اجتناب است.

چند در صد خانه‌های کشور ایمن نیستند؟

مطابق آمارهای سال 1392، 26.58 درصد از خانوارهای شهری و 5.43 درصد از خانوارهای روستایی در واحدهای مسکونی با اسکلت فلزی و همچنین 14.15 درصد از خانوارهای شهری و 7.54 درصد از خانوارهای روستایی در واحدهای مسکونی با اسکلت بتن آرمه زندگی می‌کنند. سهم خانوارهایی که در سایر ساختمان‌ها زندگی می‌کنند (ساختمان‌هایی با اسکلت آجر، آهن و سنگ؛ آجر/سنگ و چوب؛ بلوک سیمانی، تمام آجر، سنگ و آجر، تمام چوب، خشت و چوب، خشت و گل و ...) که عموماً این ساختمان‌ها به لحاظ مقاومت، از استانداردهای کافی برخوردار نیستند، 59.27 درصد در مناطق شهری و 87.03 درصد در مناطق روستایی است.

می‌توان مواردی مانند واحدهای مسکونی با اسکلت فلزی با قدمت بیش از 30 سال، واحدهای مسکونی با اسکلت بتن آرمه با قدمت بیش از 30 سال، واحدهای مسکونی آجر و آهن/ سنگ و آهن با قدمت 20 سال، کلیه واحدهای مسکونی ساخته شد با آجر/سنگ و چوب؛ بلوک سیمانی، تمام آجر، سنگ و آجر، تمام چوب، خشت و چوب، خشت و گل را برای شناسایی بافت ضعیف مسکونی در شهرها و روستاها در نظر گرفت.

لذا با توجه به آمار خانوارهای شهری و روستایی در کشور می‌توان گفت که بیش از حدود 4.2 میلیون خانوار در مناطق شهری و بیش از 4.5 میلیون خانوار روستایی در واحدهای مسکونی نامطلوب زندگی می‌کنند که لازم است در خصوص تأمین منزل ایمن و مقاوم برای این دسته از خانوارها از سوی دولت اقدام ویژه صورت بگیرد.

 

درصد خانوار ساکن در سایر در سال 1392

درصد خانوار ساکن در اسکلت بتن آرمه در سال 1392

درصد خانوار ساکن در اسکلت فلزی در سال 1392

تعداد خانوارها به تفکیک مصالح و اسکلت ساختمان سال 1392

59.27

14.15

26.58

مناطق شهری

87.03

7.54

5.43

مناطق روستایی

 

 

 


 

تعداد واحدهای ضعیف به تفکیک اسکلت ساختمان و قدمت (1390)

واحد مسکونی اسکلت فلزی با قدمت 30 سال

واحد مسکونی اسکلت بتن آرمه با قدمت 30 سال

واحد مسکونی اسکلت آجر و آهن/سنگ و آهن با قدمت 20 سال

کلیه واحدهای مسکونی ساخته‌شده با چوب و خشت و سنگ و ...

جمع کل واحدهای مسکونی ضعیف

مناطق شهری

769,127

199,551

1,754,922

1,558,080

4,281,680

مناطق روستایی

30,297

42,296

2,037,569

2,361,339

4,471,501

کل کشور

799,424

241,847

3,792,491

3,919,419

8,753,181

 

نمودار کیفیت واحدهای مسکونی برحسب مناطق

بر اساس آمارهای شهرداری تهران، ازلحاظ ساخت واحدهای مسکونی با مصالح فلزی و بتن آرمه، کلان‌شهر تهران نسبت به استان تهران و کشور وضعیت بهتری دارد و استان تهران نیز نسبت به نقاط شهری کشور، از وضعیت مناسب‌تری برخوردار است.

بر اساس آمار موجود، عمر اکثر ساختمان‌های تهران 20 سال است. این نوع ساختمان‌ها 22 درصد از ساختمان‌های شهر تهران را تشکیل می‌دهند. در مناطق 22 گانه شهر تهران تنها 21 درصد واحدهای مسکونی با عمر 5 سال و کمتر در تهران موجود است.

اکثر این ساختمان‌ها در مناطق 22، 1 و 5 شهرداری تهران ساخته‌شده است. به عبارتی سهم این مناطق از تولید مسکن در طی 5 سال اخیر بیشتر از سایر مناطق شهر تهران بوده است. مناطق جنوبی شهر تهران نیز نسبت مناسبی را از این ساختمان‌ها به خود اختصاص داده‌اند. به‌طورکلی، حرکت در زمینه تخریب بافت‌های فرسوده و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها به‌خصوص در مناطق جنوبی شهر تهران سبب شده تا سهم این مناطق نیز در این نوع ساخت‌وسازها متناسب باشد.

 

چتر بیمه بر سر ساختمان ها مغفول مانده است

آمار ها نشان می دهد از کل واحد مسکونی در کشور تنها ۲۰ درصد آن‌ها تحت پوشش بیمه هستند. این در حالی است که ایران جزو ۱۰ کشور بلاخیز جهان قرار دارد. گذشته از این، وقوع حوادثی چون آتش‌سوزی و یا فروریختگی ساختمان‌های نوساز در سال‌های اخیر را هم اگر به این برآورد اضافه کنیم، میزان حادثه‌خیز بودن ساختمان‌های مسکونی در ایران افزایش می‌یابد. چاره اساسی برای پیشگیری از این معضل، البته مقام سازی و ایمن‌سازی ساختمان‌ها است.

اما تا آن هنگام، خوب است که چتر حمایتی بیمه در این حوزه گسترده‌تر شود. آن‌چنان‌که معاون بازسازی و باز توانی سازمان مدیریت بحران کشور وعده داد، قرار است تا پایان امسال ۵۰ درصد از واحدهای مسکونی بیمه شوند.